ကျွန်တော်မှာ ညီငယ်တစ်ယောက် ရှိသည်။ သူက ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်နေခဲ့တာ ၆ နှစ်လောက် ရှိပြီ။ သူ့ကို ကျွန်တော် က သူ့မိသားစု နဲ့အတူ နေထိုင်ရန်၊ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်နေပြီ ဖြစ်သော ဖေဖေ နဲ့ အတူ နေထိုင်စောင့်ရှောက်ရန် မြန်မာပြည်ပြန် အလုပ်လုပ်ဖို့ အမြဲတိုက်တွန်းဖြစ်သည်။ ဖေဖေ ရဲ့ သဘောထား ဆနလည်းပါပါသည်။ ဒါပေမဲ့ သူ အမြဲပြောတာ က မြန်မာပြည်မှာ အလုပ်အကိုင် ရှားသည်တဲ့။ သူဘယ်လိုမှ မြန်မာပြည်မှာ အလုပ်ရှာလို့မရပါတဲ့။ ကျွန်တော်ကတော့ အားပေးမြဲ အားပေးသည်။ မဟုတ်ပါဘူး။ မြန်မာပြည်မှာလည်း မိမိအရည်အချင်းအလိုက် သင့်တော်သော အလုပ်အကိုင်များ ရှိသင့်သလောက် ရှိပါသည်။ မင်း ရက်အနည်းငယ် လအနည်းငယ် ကြိုးသားရှာဖွေ ကြည့်က ဖြစ်နိုင်ပါတယ် လို့ ခဏခဏ သတိပေးသည်။ သို့ပေမဲ့ သူ ရှာမရခဲ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၀၁၅ သကြန် က သူပြန်ရောက်လာရင်း ၄ လ ခန့် မြန်မာပြည်မှာ နေသွားသည်။ နောက် အလုပ်မရဟု ဆိုကာ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ပင် ပြန်ကာ အလုပ်လုပ်နေခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သော ၁၀ နှစ်ခန့်က ညီငယ်သည် သချာၤဘွဲ့ကို အဝေးသင်တက်ရောက်ကာ ယူခဲ့သည်။ နောက် အစိုးရ နည်းပညာကောလိပ် (GTC) တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အကြောင်းကြာင့် ပြီးဆုံးအောင် မတက်နိုင်ဘဲ လုပ်ငန်းခွင်ထဲရောက်သွားသည်။ သူ့ဘဝရဲ့ ပထမဆုံး လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံ က လှိုင်သာသာမှာ ရှိတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ အလုပ်သမား နောက် အလုပ်သမားခေါင်းဆောင် နှင့် ဂိုထောင် တာဝန်ခံ။ လှိုင်သာယာကပြီးတော့ သူ ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်ရောက်သွားသည်။ အဲဒီမှာ ဈေးဆိုင်အလုပ်သမား ၊ ပစည်းအတင်အချ ၊ ပစည်း အဝင်အထွက် စာရင်းကိုင် စသည် စသည်ဖြင့် တော်တော် ကျင်လည်ခဲ့ရ သည်။ နောက်ဆုံးတော့ ရေကြည်ရာ မြက်နုရာ ရှာဖွေရင်း မြန်မာအများစုနေရာ နေထိုင်ရာ ထိုင်းနိုင်ငံ မဟာချိုင်ဘက်ကို ရောက်သွားသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ လည်း အလုပ်အကိုင် ၄ ခု ၅ ခု လောက် ပြောင်းရင် နှစ်အတော်ကြာ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအရ အနိမ့်ဆုံးတစ်နေ့လုပ်အားခသည် ထိုင်ဘတ် ၃၀၀ ( 300 THB) မြန်မာငွေ ကျပ် (၁၀၀၀၀) ကျော် ၊ ဒါပေမဲ့ နေစရိတ် စားစရိတ် ဘာကြေး ညာကြေး နဲ့ သူ မပိုလျှံခဲ့ဘူး။ ငွေ မစုနိုင်ခဲ့ဘူး။ ဒီလိုနဲ့ ထိုင်းမှာ ၆ နှစ်လောက် ကျင်လည်ခဲ့ရတယ်။
ကျွန်တော်နဲ့ ပြန်တွေ့တော့ သူအဆင်မပြေ။ ထိုင်းမှာ တစ်ရက် ကျပ် (၁၀၀၀၀) ကျော် က အလုပ်ဆင်းတဲ့ရက်မှ ရတာ တစ်လမှာ ၂၂ ရက် အလုပ်ဆင်းရတော့ ကျပ်ငွေ (၂၂၀၀၀၀) နောက် အချိန်ပိုခ ရရင် တစ်နေ့ ထိုင်းဘတ်ငွေ (၂၀၀) သို့မဟုတ် (၃၀၀) ။ ဒါက နေ့တိုင်းရသည် မဟုတ်။ စုစုပေါင်း သူရတာ မြန်မာငွေကျပ် (၃) သိန်းနဲ့ (၄) သိန်းကြား။ အခြားတွေ့ကြုံရတဲ့ အခက်အခဲတွေက မနည်းမနော။ မင်း ဒီငွေ ပမာဏလောက်ရရင် မြန်မာပြည် ပြန်လုပ်မလား ကျွန်တော် မေးလိုက်သည်။သူ မြန်မာပြည်မှာ ပြန်ပြီးတော့ အလုပ်လုပ်ချင်ပါတယ်ဆိုတော့ ကျွန်တော် သူ့အတွက် ကူညီပေးဖို့ စဉ်းစားရပြီ။
ကျွန်တော်မှာ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း ကန်ပဏီ မရှိပါ။ သူငယ်ချင်း မိတ်ဆွေ အပေါင်းအသင်းတွေမှာ ရှိတယ်ဆိုဦးတော့ ကျွန်တော် ပြောပေးလို့ မရနိုင်ပါ။ ကျွန်တော် အလုပ်ခန့်ပေးလို့မရပါ။ ကူညီလို့ ရသည်။ လမ်းပြပေးလို့ရသည်။ ဒီဘက် ၄/ ၅ နှစ်လောက် အတွင်းမှာ မြန်မာ အလုပ်အကိုင်ဈေးကွက်က ပြောင်းလဲလာသည်ကို ကျွန်တော် သတိပြုမိသည်။ အများစု က online ကို အသုံးပြုပြီး အလုပ်ခန့်လာကြသည်။ အလုပ်ရှာလာကြသည်။ ကျွန်တော် online ကနေ အလုပ်ရှာဖို့ ကူညီရမည်။
ကျွန်တော် သူ့ကို မေးကြည့်သည်။ အီးမေးလ် (Email) သုံးတတ်လားဆိုတော့ နည်းနည်းသုံးတတ်ပါသည်တဲ့။ ဒါဆို အဆင်ပြေပြီး။ သူ အီးမေးလ် သုံးတာ ကျွမ်းကျင်အောင် ထပ်သင်ပေးလိုက် သည်။ အနီးကပ် သတင်းတစ်ပတ်လောက် သင်လိုက်တော့ သူ အဆင်ပြေပြေ သုံးတတ်လာသည်။ နောက် အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်သလားမေးတော့ သိပ်မရဘူး။ သူလုပ်ခဲ့ရတဲ့ အလုပ်တွေက အင်္ဂလိပ်စာ များများလိုတဲ့ အလုပ်တွေ အဟုတ်ဘူးလေ။ ဒါပေမဲ့ သူ သင့်တင့်သလောက်နားလည်သည်။ ဖတ်တတ်သည်။ ရေးတတ်သည်။
ပထမဆုံး သူ့ကို ကိုယ်ရေးအချက်အလက် အကျဉ်း (CV) ရေးတတ်အောင် ပြောပြရသည်။ သူလုပ်ကိုင်ခဲ့တဲ့ အလုပ်တွေ သေချာမေး၊ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ၂ ဘာသာ နဲ့ နားလည်အောင်သေချာရှင်းပြ ၊ နောက် အလုပ်အကိုင် ဖော်ပြချက်အပိုင်း (Job Description) သေချာစေစပ့်အောင် မေးရသည်။ မိမိဖော်ပြထားချက်မှန်ကန်မှ အလုပ်ရှင် က နားလည်မည်။ သူ့အလုပ် လိုအပ်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီ မညီ စဉ်းစားနိုင်မှာ ဖြစ်သည်။ CV ကို အကြိမ်ကြိမ် အချောရေး သူလုပ်ကိုင်ခဲ့တာလုပ်ငန်းခွင်၊ သူရရှိခဲ့တဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို အပိုအလို မရှိအောင် ဖော်ပြနိုင်သလားဆိုတာ သူဖာ့သာ စီစစ်စေခဲ့တယ်။ နောက်ဆုံးတော့ သူ့အလုပ်အကိုင် အတွေ့အကြုံ အကြောင်းကို အကောင်းဆုံး အမှန်ဆုံးဖော်ပြနိုင်တဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ CV တစ်စောင် ရရှိခဲ့သည်။
စာနယ်ဇင်းတွေကနေ အလုပ်ကြော်ငြာ စောင့်ဖတ် ၊ အသိမိတ်ဆွေတွေကို အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းမေး အဲဒီခေတ် ကုန်သွားပြီ။ Online ပေါ်ကနေ အလုပ်ရှာရတာ့ မယ်။ မြန်မာပြည်မှာ နာမည်ရနေတဲ့ အလုပ်ရှာဖွေရေး Website တွေကို လေ့လာခိုင်း နောက် Sign Up / Register လုပ်ခိုင်းရသည်။ https://www.work.com.mm/ , http://www.myjobs.com.mm/ , https://www.jobnet.com.mm , http://www.myanmar-network.net/ စတဲ့စတဲ့ ဆိုဒ်တွေမှာ ဝင်ကြည်ရင်း မိမိ နဲ့ သင့်တော်တဲ့ ယာဉ်မောင်း ၊ လုံခြုံးရေး ကနေ မန်နေဂျာ ၊ ဒါရိုက်တာ ၊ အကြံပေးပါ မကျန် အကုန်တွေ့ရမည်။
သက်ဆိုင်ရာ အဲဒီဆိုဒ်တွေ မှာ မိမိ ရဲ့ အလုပ်ကိုင် အချက်အလက်တွေကို ဖြည့်ပေး ၊ မျော်မှန်းလစာ ၊ မိမိ ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ အလုပ် (မိမိ အရည်းအချင်းနဲ့ သင့်တော်သော အလုပ်) တွေ ကို ဖြည့်ထားရပါသည်။ ဆက်သွယ်ရမည့် လိပ်စာ၊ ဖုန်း၊ အီမေးလ် စသည် နောက် မိမိ အလုပ်လုပ်ချင်တဲ့ ဒေသ တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ် ဒါတွေပါ သေချာ ဖြည့်ထားလို့ရပါပြီ။ ခုနက ရေးခိုင်းထားတဲ့ CV ကို အလုပ်ရှာဖွေရေး Website မှာ Upload လုပ်ခိုင်းရသည်။ နောက် အရေးကြီးသော စာရွက်စာတမ်းများကို စကင် (Scan) ဖတ်ကာ သက်ဆိုင်ရာ နေရာတွေ မှာ Upload လုက်ခိုင်းရပြန်သည်။ ဆယ်တန်းအောင်လက်မှတ်၊ ဘွဲ့ရလက်မှတ်၊ တက်ခဲ့ဖူးသော လုပ်ငန်းခွင် သင်တန်း၊ အခြား သင်တန်း စသည် စသည်။
အီးမေးလ် သတိပေးစာလေးပါ ရေးထားရင်တော့ မိမိ နဲ့ သင့်တော်တဲ့ အလုပ်ကို Website က နေ့တိုင်း ပို့ပေးနေမှာ ဖြစ်ပါသည်။ မိမိ နှစ်သက်တဲ့ လုပ်ကိုင်နိုင်တဲ့ အလုပ်တွေ့ရင်တော့ Website မှာ အသင့်ဖြည့်ပြီးသား CV လေးကို အသုံးပြုပြီး နေ့စဉ်လျှောက်ထားနိုင်ပါပြီ။ ငွေကြေးပေးစရာ မလိုပါ။ Computer မသုံးနိုင်ရင်တောင် မိမိ သုံးနေတဲ့ ဖုန်းကနေ နေ့စဉ် ဝင်ကြည့် လျှောက်ထားလို့ ရပါသည်။
ဒီလိုနဲ့ ကျွန်တော် ညီငယ် လျှောက်လိုက်တာ တစ်လလောက်ကြာတော့ အလုပ်အင်တာဗျုးချိန်းတာတွေ စတင်လက်ခံရရှိပါသည်။ ကံကောင်းထောက်မစွာပဲ ပထမဆုံး အလုပ်မှာတင် အင်တာဗျူးအောင်ခဲ့ပြီး အလုပ်ခွင်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ သူ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ကိုင်ဆောင်တဲ့ ဖုန်းကတစ်ဆင့်ပဲ (Viber) ဗျူးကြပါသည်။ သူလုပ်ချင်တဲ့ အလုပ် ၊ သူလုပ်ချင်တဲ့ဒေသ ၊ သူ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ရတဲ့ လစာထက်ပိုတဲ့ လစာနဲ့ ခံစားခွင့် ကို ပါ ရရှိခဲ့ပါသည်။ ခုတော့ သူလည်း အဲဒီ ကန်ပဏီ ရဲ့ ဒေသဆိုင်ရာ မန်နေဂျာ အဆင့်နဲ့ ဒီလ ပထမဆုံးထုတ် လစာ ကို ရရှိခံစားရပြီး ပါပြီ။
ဒါဟာ ကျွန်တော်အတွက်တော့ အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေပေးရေး အတွေ့အကြုံ ထဲက တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ လူငယ်လူရွယ်များလည်း မိမိတို့ တတ်ထားတဲ့ ပညာ ၊ ရရှိထားတဲ့ လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံတွေကို အခြေခံပြီး ထိုက်တန်တဲ့ အလုပ်အကိုင် ၊ လစာ နဲ့ ခံစားခွင့် ရရှိကြပါစေလို့ ဆုမွန်ကောင်းတောင်းလိုက်ရပါသည်။ အကူအညီ လိုအပ်တယ် ဆိုရင်ဖြင့် sanlwin007@gmail.com သို့ အီးမေးလ် ပေးပို့တောင်းခံနိုင်ပါသည် ခင်ဗျာ။
ဆန်းလွင်
